Uluslararası SEO ve Hreflang: Çok Dilli Site Kurulumu
Türkiye'den yurt dışına satış yapan bir üretici, Rusça ve Almanca misafir ağırlayan bir otel ya da İngilizce içerik ekleyen bir SaaS girişimi aynı soruyla karşılaşır: Her dil ve ülke için hangi URL yapısını kurmalı, Google'a hangi sayfanın kime gösterileceğini nasıl anlatmalı?
Bu yazıda URL yapısı kararını, hreflang sözdizimini, x-default'u ve denetimlerde en sık gördüğüm hreflang hatalarını anlatıyorum. Genel tarama ve indeksleme temelleri için teknik SEO rehberi iyi bir başlangıç.
Kısa cevap: Uluslararası SEO'da önce URL yapısını (ccTLD, alt klasör ya da alt alan adı) seçersiniz, sonra her dil sürümünü hreflang ile birbirine bağlarsınız. Hreflang karşılıklı olmalı, her sayfa kendini de listelemeli ve kodlar ISO 639-1 dil (isteğe bağlı ISO 3166-1 Alpha-2 bölge) biçiminde yazılmalıdır.
ccTLD, alt klasör mü alt alan adı mı?
Google'ın çok bölgeli ve çok dilli siteler dokümanı dört seçeneği karşılaştırır. Tek doğru cevap yok; bütçe, ekip yapısı ve hedef pazarların sayısı kararı belirler.
| Yapı | Örnek | Artısı | Eksisi |
|---|---|---|---|
| Ülke alan adı (ccTLD) | example.de | Net coğrafi hedefleme, siteleri ayırmak kolay | Pahalı, daha fazla altyapı, yalnızca tek ülke |
| Alt alan adı | de.example.com | Kurulumu kolay, farklı sunucu konumu mümkün | Kullanıcı “de”nin dil mi ülke mi olduğunu anlamayabilir |
| Alt klasör | example.com/de/ | Kolay kurulum, tek host, düşük bakım | Siteleri ayırmak daha zor, tek sunucu konumu |
| URL parametresi | example.com?loc=de | — | Google önermiyor; bölümlemek zor |
Sahada en sık önerdiğim yapı alt klasördür: tek alan adında otorite birikir ve bakım kolaydır. Ayrı yasal varlıklar ya da ülkeye özel ekipler varsa ccTLD mantıklı hale gelir. Mevcut yapıyı değiştirecekseniz süreç bir taşıma projesidir; site taşıma SEO rehberi adımları ayrıntılı anlatıyor. Klasör ve slug kararları için SEO uyumlu URL yapısı yazısına da bakabilirsiniz.
Hreflang ne yapar, ne yapmaz?
Hreflang, aynı içeriğin farklı dil ya da bölge sürümlerini Google'a bildiren bir işarettir. Beklentiyi doğru kurmak için neyi yapmadığını da bilmek gerekir.
Google ayrıca dil sürümleri arasında kullanıcıyı varsayıma dayalı otomatik yönlendirmemeyi öneriyor; bu, hem kullanıcının hem Googlebot'un diğer sürümleri görmesini engelleyebilir. Bunun yerine görünür bir dil seçici koyun.
Hreflang sözdizimi: kod örneği ve kurallar
Google üç yöntemi eşdeğer kabul ediyor: HTML head içindeki link etiketleri, HTTP Link başlığı (PDF gibi HTML olmayan dosyalar için) ve XML site haritası. Birini seçip tutarlı uygulamak yeterli; üçünü birden kullanmak Arama açısından fayda sağlamaz, yalnızca bakım yükü getirir.
<link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://example.com/urunler/celik-raf/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/en/products/steel-shelf/" />
<link rel="alternate" hreflang="de-DE" href="https://example.com/de/produkte/stahlregal/" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.com/en/products/steel-shelf/" />Bu bloğun aynısı üç sayfanın head bölümünde de yer almalı. Kurallar:
- İlk kod ISO 639-1 dil kodudur (tr, en, de, ru, ar); bölge kodu isteğe bağlıdır ve ISO 3166-1 Alpha-2 biçimindedir (DE, AT, GB).
- Bölge kodu tek başına kullanılamaz: “DE” geçersiz, “de-DE” ya da “de” geçerlidir.
- URL'ler protokol dahil tam adres olmalıdır; “/en/” gibi göreli yollar geçersizdir.
- Her sayfa kendini de listeler (self-referencing) ve karşı sayfa da ona geri link verir; karşılıklı olmayan etiketler yok sayılır.
- “UK” ya da “EU” gibi kodların Google Arama'da etkisi yoktur; Birleşik Krallık için en-GB yazılır.
x-default ne zaman kullanılır?
x-default, kullanıcının tarayıcı diline uyan bir sürüm olmadığında gösterilecek yedek sayfadır. Google'ın dokümanına göre en iyi kullanım alanı dil seçici sayfalar ya da otomatik yönlendirme yapan giriş sayfalarıdır.
Seçici sayfanız yoksa genellikle en geniş kitleye hitap eden sürümü (çoğu Türk ihracatçı için İngilizce) x-default yaparım. Türkçe sürümü x-default yapmak, Türkçe bilmeyen bir Brezilyalı kullanıcıya Türkçe sayfa gösterilmesine yol açabilir.
Örnek çok dilli site yapısı
Aşağıdaki alt klasör yapısında her ürün sayfasının üç dil sürümü bir hreflang grubu oluşturur. Türkçe kök dizinde, diğer diller kendi klasöründe durur.
- / (Türkçe, hreflang=tr)
- /urunler/celik-raf/
- /iletisim/
- /en/ (hreflang=en, x-default)
- /en/products/steel-shelf/
- /en/contact/
- /de/ (hreflang=de-DE)
- /de/produkte/stahlregal/
- /de/kontakt/
Slug'ları her dilde yerelleştirmek kullanıcı için daha anlaşılırdır, ama eşleştirmeyi zorlaştırır. Bu yüzden CMS'te her içeriğin dil karşılıklarını bir alanda tutun; hreflang etiketlerini elle değil bu ilişkiden otomatik üretin. İhracat odaklı sitelerde bu kurguyu B2B üretici SEO çalışmalarında sıkça kuruyorum.
Sık yapılan hreflang hataları
- Her sürüm kendini ve diğer tüm sürümleri listeler
- Canonical, sayfanın kendi dil sürümünü gösterir
- Hreflang'deki URL'ler 200 döner ve dizine eklenebilir
- en-GB, de-AT gibi geçerli kodlar
- Yalnızca Türkçe sayfadan diğerlerine tek yönlü link
- Tüm dillerin canonical'ı Türkçe sayfaya veriliyor
- Hreflang'de yönlendirilen ya da noindex URL'ler
- “uk”, “tr-TU” gibi geçersiz kodlar
En pahalı hata, dil sürümlerinin canonical'ını ana dile vermektir: Google bu durumda diğer sürümleri kopya sayıp dizinden dışlayabilir. Taşımalardan sonra hreflang listesinde eski, yönlendirilen URL'lerin kalması da sık görülür; yönlendirme mantığını 301 ve 302 yönlendirme farkı yazısında anlattım.
Hreflang kurulumu nasıl test edilir?
- Tarayıcıyla taraBir site tarayıcısıyla tüm dil klasörlerini tarayıp hreflang raporunu dışa aktarın.
- Karşılıklılığı kontrol etGeri dönüş linki olmayan, kendini listelemeyen sayfaları ayıklayın.
- Durum kodlarını eşleHreflang'deki her URL 200 dönmeli, noindex ya da yönlendirme olmamalı.
- İşlenmiş HTML'e bakJavaScript ile eklenen etiketleri URL Denetimi'ndeki işlenmiş HTML'de doğrulayın.
- Sonuçları izlePerformans raporunda ülke filtresiyle doğru sürümün gösterilip gösterilmediğine bakın.
Tarama için hangi aracın uygun olduğunu SEO denetim araçları karşılaştırmasında ele aldım. Çok dilli bir sitenin kurulumu ya da denetimi için SEO danışmanlığı kapsamında destek alabilir, doğrudan ücretsiz ön görüşme randevusu oluşturabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hreflang, HTML lang özelliğinin yerine geçer mi?
Hayır, ikisi farklı işler görür. lang özelliği tarayıcılara ve ekran okuyuculara sayfanın dilini söyler; hreflang ise alternatif sürümleri eşleştirir. Google ikisini de dili algılamak için kullanmadığını, dili görünür içerikten belirlediğini belirtiyor.
Aynı dilde iki ülke için ayrı sayfa gerekir mi?
Fiyat, para birimi, kargo ya da yasal bilgi farklıysa en-US ve en-GB gibi ayrı sürümler mantıklıdır. İçerik birebir aynıysa tek bir “en” sürümü genellikle yeterlidir. Sırf hreflang için kopya sayfa üretmek bakım yükünü artırır.
Makine çevirisiyle dil sürümü açmak sorun olur mu?
Kontrol edilmemiş makine çevirisi, kullanıcıya değer katmayan ölçekli içerik riskine girebilir. Çeviriyi bir anadili konuşanın düzeltmesi, terimleri yerel aramalara göre uyarlaması gerekir. Önce en çok gelir getiren sayfaları çevirip aşamalı ilerlemek daha güvenlidir.
Hreflang'i site haritasına mı, HTML'e mi eklemeliyim?
Google iki yöntemi eşdeğer sayıyor. Çok sayıda dil ve sayfa varsa site haritası head bölümünü şişirmez; az dilli ve CMS'i destekleyen sitelerde HTML daha kolay denetlenir. Önemli olan tek bir yöntemi seçip tutarlı uygulamaktır.
Hreflang hataları sıralamayı düşürür mü?
Hatalı etiketler genellikle ceza değil, yok sayılma ile sonuçlanır. Ama yanlış canonical ya da tek yönlü etiketler, yanlış dil sürümünün gösterilmesine veya bazı sürümlerin dizine eklenmemesine yol açabilir. Etki, trafik kaybı olarak dolaylı ortaya çıkar.
IP adresine göre otomatik dil yönlendirmesi yapmalı mıyım?
Google bunu önermiyor; Googlebot çoğunlukla ABD'den taradığı için diğer sürümleri göremeyebilir. Kullanıcıya bir öneri bandı gösterip seçimi ona bırakmak daha güvenli bir yaklaşımdır.
8+ yıl deneyimli SEO ve dijital pazarlama danışmanı.
LinkedIn →
150+ projede e-ticaret, SaaS, sağlık ve yerel işletme sektörlerinde 8+ yıllık uygulamalı SEO ve GEO deneyimi. Teoriye değil, gerçek müşteri verilerine dayanarak yazıyor.