AI Sözlük

LLM tabanlı modeller kullanarak görevleri yerine getiren, kararlar alan ve eylemler gerçekleştiren otonom yazılım programı. Web'de gezinebilir, kod yazabilir ve çok adımlı planları uygulayabilir.

ChatGPT, Claude, Gemini gibi yapay zekâ araçlarıyla üretilen içerik. SEO ve GEO açısından değerli olabilmesi için insan editöryel denetiminden geçmeli, özgün veri ve E-E-A-T sinyalleriyle zenginleştirilmelidir.

Google'ın arama sonuçlarının üstünde gösterdiği, LLM tarafından üretilen özet yanıt özelliği. Kaynak olarak seçilen sitelere marka otoritesi ve referral trafik kazandırır. GEO'nun birincil hedefidir.

Perplexity, ChatGPT ve You.com gibi yanıt motorlarında içeriklerin kaynak olarak görünmesini sağlayan optimizasyon pratiği. Soru-cevap formatı, doğrudan yanıtlar ve özet çıkarılabilir yapı temel gereksinimlerdir.

Başka bir web sitesinin sayfanıza verdiği bağlantı. Arama motorları backlinkleri "güven oyu" olarak değerlendirir. On yılı aşkın süredir en önemli 3 sıralama faktöründen biri. Link kalitesi miktarından önemlidir.

Birden fazla URL'de benzer içerik bulunduğunda tercih edilen versiyonu arama motorlarına bildiren HTML elementi. E-ticaret filtre sayfaları ve URL parametrelerinde kritiktir. Her sayfa kendi kanonikine işaret etmelidir.

Google'ın resmi sıralama sinyali olarak kullandığı kullanıcı deneyimi metrikleri: LCP (yükleme <2.5s), INP (etkileşim <200ms), CLS (görsel kararlılık <0.1). Teknik SEO'nun temel bileşenlerinden biridir.

Google'ın sitenize belirli bir sürede ayırdığı tarama kapasitesi. Büyük siteler için kritiktir — düşük kaliteli sayfalar crawl bütçesini boşa harcatır ve önemli sayfaların indexlenmesini engeller.

Bir domainin sıralama gücünü backlink profiline göre tahmin eden 1-100 arası skor. Moz (DA) ve Ahrefs (DR) tarafından hesaplanır. Resmi Google metriği değildir; karşılaştırma için pratik göstergedir.

Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness — Google'ın içerik kalitesini değerlendirdiği çerçeve. YMYL siteleri için özellikle katı uygulanır. AI sistemleri de kaynak seçiminde E-E-A-T sinyallerini kullanır.

Metnin anlamını matematiksel vektör formunda kodlayan temsil. LLM'ler içerikleri anlayabilmek için embedding vektörlerine çevirir. Semantik açıdan zengin içerikler vektör benzerliğinde yüksek skor alır.

Google arama sonuçlarının üstünde (Sıfır Konum) görünen, bir web sayfasından alınan doğrudan yanıt kutusu. Paragraf, liste veya tablo formatında olabilir. AI Overview kaynak seçimiyle güçlü korelasyon taşır.

Generative Engine Optimization — yapay zekâ destekli arama motorlarında içeriklerin kaynak olarak alıntılanmasını sağlayan optimizasyon pratiği. Google AI Overview, ChatGPT, Perplexity ve Bing Copilot birincil hedeflerdir.

LLM'lerin yanıtlarını iç model bilgisi yerine doğrulanabilir gerçek dünya kaynaklarına dayandırması. Özgün veri, araştırma atıfları ve uzman görüşleri grounding kaynağı seçilme olasılığını artırır.

Çok dilli veya çok bölgeli sitelerde hangi sayfanın hangi dil ve bölge için hedeflendiğini arama motorlarına bildiren HTML attribute. Hatalı implementasyon duplicate content sorununa ve yanlış sıralamaya yol açar.

Interaction to Next Paint — Mart 2024'te FID'in yerini aldı. Sayfadaki tüm tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerinin yanıt süresini ölçer. Hedef: 200ms altı. Ana thread blokajı birincil sorundur.

Google'ın gerçek dünya varlıklarını (kişi, yer, organizasyon, kavram) ve aralarındaki ilişkileri içeren yapılandırılmış veritabanı. Knowledge Graph'ta yer almak AI Overview kaynak seçiminde önemli avantaj sağlar.

Largest Contentful Paint. Sayfadaki en büyük görsel veya metin bloğunun yüklenme süresi. 2.5 saniye altı "iyi" kategorisindedir. Görsel optimizasyonu ve sunucu yanıt süresi LCP'yi doğrudan etkiler.

Large Language Model. Büyük ölçekli metin verisi üzerinde eğitilmiş, insan benzeri metin üretebilen yapay zekâ modeli. GPT-4, Claude, Gemini ve Llama bu kategorinin örnekleridir. GEO stratejisinin temel hedef sistemleridir.

Web sitelerinin AI sistemlerine içeriklerini nasıl kullanmalarını istediklerini bildirdiği standart dosya. Robots.txt'in AI eşdeğeri. GEO teknik stratejisinin temel bileşenlerinden biridir.

LLM tabanlı yapay zekâ sistemlerinden en iyi yanıtları almak için girdi talimatlarını optimize etme pratiği. SEO bağlamında, AI sistemlerinin içerikleri nasıl yorumladığını anlamak için gereklidir.

Retrieval-Augmented Generation. LLM'lerin web'den ilgili belgeler alıp bunlara dayanarak yanıt ürettiği mimari. İçeriğinizin kaynak seçilmesi için erişilebilirlik, alaka ve güven filtrelerini geçmesi gerekir.

Arama motorlarına sayfa içeriği hakkında makine-okunabilir bağlam sağlayan yapılandırılmış veri (JSON-LD). Rich results kazandırır ve AI Overview kaynak seçimi olasılığını artırır. GEO için kritik teknik sinyal.

Search Engine Results Page. Google'ın kullanıcı sorgusuna göre gösterdiği sonuç sayfası. 2025 SERP'lerinde AI Overview, featured snippet, local pack, alışveriş sonuçları ve knowledge panel organik listelerle bir arada yer alır.

Bir sitenin belirli bir konuyu kapsamlı biçimde ele alması sonucunda arama motorları tarafından uzman kaynak olarak tanınması. Pillar-cluster modeli konu otoritesi inşasının temel metodolojisidir. AI citation olasılığını artırır.

Kullanıcının arama sonuçlarından herhangi bir siteye tıklamadan yanıt bulduğu deneyim. AI Overview'ın yaygınlaşmasıyla zero-click aramaların payı artmaktadır. AI kaynağı olan markalar tıklama olmadan da marka görünürlüğü kazanır.