301 ve 302 Yönlendirme Farkı: Hangi Durumda Hangisi?

URL değiştirdiğinizde, ürün kaldırdığınızda ya da HTTPS'e geçtiğinizde eski adresi yenisine bağlamanız gerekir. Yanlış yönlendirme türü, eski URL'nin aylarca arama sonuçlarında kalmasına ya da yeni sayfanın beklenen sinyalleri alamamasına yol açabilir.

Bu yazıda 301, 302, 307 ve 308 arasındaki farkı, Google'ın bunları nasıl yorumladığını, zincir ve döngü sorunlarını ve sunucu tarafında yapılamayan yönlendirmelerde ne yapacağınızı anlatıyorum.

Kısa cevap: Değişiklik kalıcıysa 301 (ya da 308), geçiciyse 302 (ya da 307) kullanın. Google kalıcı yönlendirmeyi hedef URL'nin standart (canonical) seçilmesi için güçlü bir sinyal sayar; geçici yönlendirmede ise genellikle eski URL arama sonuçlarında kalır.

301 ile 302 arasındaki fark nedir?

Google'ın yönlendirmeler dokümanı kodları iki gruba ayırır. Kalıcı yönlendirmede yeni URL'nin arama sonuçlarında gösterilmesi beklenir; geçici yönlendirmede dizine ekleme hattı yönlendirmeyi standart URL sinyali olarak kullanmaz ve kaynak sayfa sonuçlarda kalabilir.

Pratikte en sık gördüğüm hata, kalıcı bir URL değişikliğinde 302 kullanılmasıdır. Bazı CMS eklentileri ve hosting panelleri varsayılan olarak 302 üretir; bu yüzden kuralı yazdıktan sonra durum kodunu mutlaka test edin.

Hangi durumda 301, hangi durumda 302?

Karar sorusu basit: Bu yönlendirme bir gün geri alınacak mı? Hayırsa kalıcıdır. Google da kalıcı yönlendirmeyi yalnızca yönlendirmenin geri alınmayacağından eminseniz kullanmanızı öneriyor.

E-ticarette stoğu biten ürünlerde aceleci davranmayın. Ürün geri gelecekse sayfayı yayında tutup stok durumunu belirtin; kalıcı kalktıysa yakın bir muadile 301 verin ya da 404/410 döndürün. Yüzlerce ürünü ana sayfaya yönlendirmenin Search Console'da soft 404 olarak raporlandığını sahada sık görüyorum. Katalog yapısının ayrıntıları için e-ticaret SEO danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

307 ve 308 ne zaman gerekir?

HTTP standardında 307 ve 308, istemcinin istek yöntemini (örneğin POST) değiştirmeden yeni adrese tekrar göndermesini şart koşar; 301 ve 302'de tarayıcılar POST isteğini GET'e çevirebilir. Bu fark API'ler ve form uç noktaları için önemlidir.

SEO açısından Google'ın HTTP durum kodları dokümanı 307'yi 302 ile, 308'i 301 ile eşdeğer tutuyor. Yani normal sayfalar için 301 ve 302 yeterli; geliştirici ekibiniz 308 kullanıyorsa bu da kalıcı yönlendirme olarak işlenir.

Yönlendirme zinciri ve döngüsü nasıl temizlenir?

Zincir, A'nın B'ye, B'nin C'ye yönlendiği durumdur. Google'ın dokümanına göre Google tarayıcıları varsayılan olarak en fazla 10 yönlendirme adımını takip eder. Ama her ek adım yükleme süresini uzatır ve hata riskini artırır; bu yüzden hedef her zaman tek adımdır.

Döngüde ise A, B'ye; B tekrar A'ya döner ve sayfa hiç açılmaz. Genellikle çakışan iki kuraldan doğar: biri sondaki eğik çizgiyi ekler, diğeri kaldırır. Aşağıdaki kurallar eski slug'ı, protokol ve host dahil, tek adımda son adrese gönderir:

# Apache (.htaccess)
Redirect 301 /eski-urun/ https://example.com/urunler/yeni-urun/

# Nginx
location = /eski-urun/ {
    return 301 https://example.com/urunler/yeni-urun/;
}

Site taşımadan sonra yeni bir taşıma yapıldığında eski kuralları güncellemezseniz zincirler birikir. Eski haritadaki her URL'yi doğrudan son hedefe bağlayın ve iç linkleri de yeni adrese güncelleyin. Yönlendiren URL'ye iç link vermek, gereksiz bir adım daha demektir.

Meta refresh ve JavaScript yönlendirme ne zaman kullanılır?

Google sunucu tarafı yönlendirmeyi, doğru yorumlanma şansı en yüksek yöntem olarak tanımlıyor. Diğer yöntemler sunucu erişiminiz yoksa devreye girmeli.

React ya da Next.js tabanlı sitelerde istemci tarafı yönlendirmeler sık karşıma çıkıyor. Render sürecinin ayrıntıları için JavaScript SEO yazısına bakabilirsiniz.

Yönlendirme kuralı yazarken kontrol listesi

• Değişiklik kalıcıysa 301/308, geçiciyse 302/307 seçildi mi?
• Her eski URL tek adımda nihai hedefe gidiyor mu?
• Hedef sayfa 200 dönüyor ve içerik olarak eski sayfanın karşılığı mı?
• İç linkler, canonical etiketleri, hreflang ve site haritası yeni URL'lere güncellendi mi?
• Sorgu parametreleri ve büyük/küçük harf varyasyonları test edildi mi?
• Kurallar canlıya alındıktan sonra bir site tarayıcısıyla zincir ve döngü kontrolü yapıldı mı?

Toplu kural yazarken 301 yönlendirme oluşturucu ile Apache ve Nginx biçiminde kural üretebilirsiniz. Alan adı ya da altyapı değişikliği gibi büyük taşımalarda URL haritası, test ve izleme adımlarını site taşıma SEO rehberinde ayrıntılı anlattım; yeni slug'ları planlarken SEO uyumlu URL yapısı yazısı da yol gösterir.

Yönlendirme, daha geniş teknik SEO rehberindeki tarama ve indeksleme konularının bir parçasıdır. Taşıma planınızı birlikte gözden geçirmek isterseniz SEO danışmanlığı sayfasından kapsamı inceleyebilir ya da ön görüşme randevusu alabilirsiniz.

150+ projede e-ticaret, SaaS, sağlık ve yerel işletme sektörlerinde 8+ yıllık uygulamalı SEO ve GEO deneyimi. Teoriye değil, gerçek müşteri verilerine dayanarak yazıyor.